WADY POSTAWY


PŁASKOSTOPIE


Zniekształcenie stopy polegające na jej obniżeniu, w wyniku którego cała powierzchnia stopy dotyka podłoża. Aby nie dopuścić do zwyrodnienia stawów, bólu nóg, czy opuchnięcia kostek trzeba wykonywać regularne ćwiczenia. Kości stopy o prawidłowej budowie układają się w linii prostej (zamiast w łuk). Przyczyn takiego stanu rzeczy może być kilka. Zbyt duże i długotrwałe obciążenie stóp, osłabienie mięśni i więzadeł, duża nadwaga, źle dobrane obuwie - to tylko niektóre z nich. Płaskostopie może być bowiem także wrodzone lub porażenne. Co ważne, każde płaskostopie, niezależnie od przyczyn jego powstania, może doprowadzić do kolejnych komplikacji - przewlekłych stanów zapalnych torebek i więzadeł stawowych, obrzęku stóp, czy bólu. Wszystkie te dolegliwości mogą z kolei uniemożliwiać poruszanie się,
Wyróżniamy dwa rodzaje płaskostopia: podłużne, wynikające z obniżenia łuku przyśrodkowego stopy oraz poprzeczne, wynikające z obniżenia łuku poprzecznego przedniego stopy. Jeśli płaskostopie zostało zdiagnozowane u nas koniecznie należy podjąć leczenie. Jedną z metod jest gimnastyka, ale także odpowiednie wkładki korekcyjne do obuwia, czy specjalne buty. W trudnych przypadkach konieczna może jednak okazać się operacje. By do niej nie dopuścić proponujemy skuteczne
ćwiczenia na płaskostopie. Są one przeznaczone zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych.

Najlepsze ćwiczenia na płaskostopie:
1. Leżąc na plecach staramy się jak najgłośniej bić brawo naszymi stopami.
2. Leżąc na plecach trzymamy stopami woreczki z grochem i wykonujemy rowerek
3. Siedząc na podłodze podpieramy się o ścianę i wyobrażamy sobie, że spody naszych stóp są lusterkami - przeglądamy się na zmianę raz w jednej raz w drugiej.
4. W jedna z naszych stóp wkładamy jeden koniec szarfy, w drugą drugi koniec. Teraz obiema stopami ciągniemy szarfę w przeciwnych kierunkach starając się jej nie wypuścić.
5.
Zdejmujemy skarpetki stopami - bez pomocy rąk
6. Stojąc wkładamy w jedną z naszych stóp wypełniony grochem woreczek. Podrzucamy go jak najwyżej potrafimy a następnie staramy się go złapać w dłonie.
7. Leżąc na plecach uginamy nogi w kolanach a następnie wkładamy w stopu chusteczki. Podnosimy do góry prostując w kolanie raz jedną raz drugą nogę.
8. Stojąc raz po raz wspinamy się na palce
9. Codziennie przez 5 minut chodzimy na palcach.












PLECY OKRĄGŁE

Powstają poprzez osłabienie mięśni grzbietu i wysunięcie do przodu głowy i barków natomiast mięśnie klatki piersiowej są mocno przykurczone. Do tak silnej dystonii mięśniowej dochodzi najczęściej z powodu zbyt dużego przeciążenia mięśni grzbietu. Przeciążenie takie może wywołać niewłaściwa pozycja np. podczas siedzenia w pracy, czy nauce. Zaburzenia takie w nierównomiernym napięciu mięśni może wywołać również zbyt mocne wytrenowanie klatki piersiowej w stosunku do mięśni grzbietu np. na siłowni.

Wadę taką można korygować poprzez stosowanie odpowiednich ćwiczeń korekcyjnych, które mają na celu wzmocnienie mięśni grzbietu oraz innych mięśni posturalnych. Rozciągnięcie mięśni klatki piersiowej oraz zwiększenie jej ruchomości można osiągnąć poprzez stosowanie ćwiczeń oddechowych - ponieważ plecy okrągłe zaburzają również funkcje oddechowe klatki piersiowej.

Przykładowe ćwiczenie

PW:Swobodny bieg w miejscu na palcach. RR - ugięte



Ćwiczenie 1:
Stojąc tyłem do ściany przenieś ramiona rąk bokiem w górę i załóż na kark. Powróć do postawy wyjściowej. Powtarzać powoli przez 3 minut.

Ćwiczenie2:
Leżąc przodem na stole (nogi swobodnie zwisają) unieść nogi złączone do góry (nie wyżej jak do poziomu.). Powtórzyć 10 razy.

Ćwiczenie 3:
Dmuchanie piłeczki siedząc na stopach (stopy dotykają pośladków), nogi połączone, ręce proste podparte o podłogę.
Jedno z zabawniejszych ćwiczeń, ale jak najbardziej praktycznych. Częste je wykonywanie doprowadzi do tego, że siedząc na krześle podczas pisania, czy też czytania będziemy zachowywać prawidłową postawę.

Ćwiczenie 4:
Siedząc na krześle, nogi złączone oparte na podłodze, chwycić laskę jak najszerzej, przenieść nad głową i umiejscowić na plecach na wysokości łopatek; tak trzymać, liczyć do dwudziestu. Powtórz 5 razy.

Ćwiczenie 5:
W siadzie skrzyżnym, ramiona rąk w bok, krążenia ramiona rąk w tył. Opuścić ramiona rąk i rozluźnić się. Powtórz 10 razy.

Ćwiczenie 6:
Siad skulony podparty, stopy zwarte, unoszenie bioder w górę i powrót do pozycji wyjściowej. Powtórz 10 razy.

Ćwiczenie 7:
W leżeniu tyłem ramiona rąk trzymaj pod czołem, wznoś wyprostowane nogi w górę i wykonuj „nożyce" pionowe i poziome na przemian. Przez 20 sekund, powtórz 5 razy.

Ćwiczenie 8:
Klęk prosty podparty, ugięcie ramiona rąk w łokciach (dłonie trzymamy na linii dolnej części mostka, kładziemy czoło na podłogę) i wyprost do pozycji wyjściowej. Powtarzamy 10 razy.

Ćwiczenie 9:
Siad klęczny, ramiona rąk wznieść bokiem w górę i wykonaj „ukłon japoński". Powtarzamy 10 razy.

Ćwiczenie 10
W klęku ramiona rąk wzdłuż tułowia- wznos ramiona rąk bokiem w górę- głęboki wdech opad tułowia w przód, oparcie ramiona rąk o podłogę- wydech, powrót do pozycji wyjściowej. Powtarzamy 5 razy.

Ćwiczenie 11:
Siadamy przy ścianie, nogi zgięte w kolanach, ręce przy tułowiu. Wdech - podnosimy ramiona rąk bogiem do góry, prostując nogi. Staramy się, aby nasze ciało przybrało kształt litery L. Wydech - powrót do postawy wyjściowej. Powtarzamy 10 razy.

Czas wykonywania ćwiczeń to około 25 minut.
Ilość powtórzeń możemy modyfikować.


PLECY WKLĘSŁE

Plecy wklęsłe są wadą odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W odcinku tym u osób zdrowych występuje wygięcie kręgosłupa do przodu. Pogłębienie tego wygięcia, czyli hiperlordoza lędźwiowa, to właśnie plecy wklęsłe.

Sylwetkę dziecka z plecami wklęsłymi charakteryzuje:

  • pogłębiona lordoza lędźwiowa, 
  • zwiększone przodopochylenie miednicy,
  • uwypuklenie pośladków.

Plecy wklęsłe podobnie jak plecy okrągłe mogą być wadą wrodzoną lub nabytą. Spośród wad nabytych najczęściej obserwuje się plecy wklęsłe na tle dystonii mięśniowej.

Dystonię mięśniową w plecach wklęsłych charakteryzuje nadmierne napięcie i często przykurcz mięśni:

  • prostownika grzbietu odcinka lędźwiowego,
  • czworobocznego lędźwi,
  • biodrowo-lędźwiowego,
  • prostego uda.

Mięśniami osłabionymi i rozciągniętymi są:

(zwłaszcza mięsień prosty brzucha),

  • mięśnie pośladkowe wielkie,
  • mięśnie kulszowo-goleniowe.

Korygowanie pleców wklęsłych, uwzględniając trójtorowość metod postępowania korekcyjnego, powinno odbywać się według następującego schematu:

Uświadomienie dziecku i rodzicom istnienia wady i związanych z tym zagrożeń. Najważniejszym celem jest przekonanie i zachęcenie dziecka do podjęcia trudu pracy korekcyjnej. Dziecko powinno stać się podmiotem procesu korekcyjnego, a nie przedmiotem poddanym korekcyjnej "obróbce". Także rodzice powinni aktywnie włączyć się do walki o poprawę postawy ciała swojego dziecka, zapewniając mu optymalne, sprzyjające korekcji wady warunki życia.

Zapewnienie optymalnych warunków toru środowiskowego.

Obejmuje ono:

  • nie przeciążanie dziecka nauką i pracą,
  • zapewnienie odpowiednich warunków pracy (biurko, krzesło, ławka szkolna, oświetlenie),
  • zapewnienie odpowiedniej ilości i warunków snu,
  • prawidłowe odżywianie,
  • ćwiczenia korekcyjne w domu.

Rozciąganie mięśni przykurczowych.

Rozciąganie mięśni przykurczonych, podobnie jak w przypadku pleców okrągłych, rozpoczynamy od ćwiczeń rozciągających biernie i stopniowo włączamy ćwiczenia rozciągające czynnie.
Ponadto należy pamiętać, że:

  • przy rozciąganiu mięśni prostownika grzbietu odcinka lędźwiowego i mięśni czworo bocznych lędźwi istnieje niebezpieczeństwo pogłębienia kifozy piersiowej. Pogłębiona lordoza lędźwiowa przez kompensację może powodować zwiększenie kifozy piersiowej. Kompensacja ta jest niekorzystna i należy jej przeciwdziałać. Powinno się zabezpieczyć odcinek piersiowy kręgosłupa przed pogłębianiem kifozy piersiowej lub wyrównywać to niekorzystne oddziaływanie ćwiczeniami wyprostnymi odcinka piersiowego;
  • w ćwiczeniach rozciągających mięśnie bidrowo-lędźwiowe i proste uda należy zadbać o stabilizację przyczepu górnego tych mięśni, aby oddalenie przyczepu dolnego nie powodowało pogłębienia lordozy lędźwiowej. Stabilizację tę najłatwiej osiągnąć przez zgięcie jednej nogi w stawie biodrowym (przyciągnięcie kolana jednej nogi do klatki piersiowej). Pozycja ta stabilizuje przyczepy znajdujące się na odcinku lędźwiowym kręgosłupa i na miednicy. Zwiększając wyprost w stawie biodrowym nogi przeciwnej oddalamy przyczepy dolne mięśni biodrowo-lędźwiowego i prostego uda rozciągając je.

Nauka przyjmowania pozycji skorygowanej.

Zlikwidowanie przykurczów mięśni piersiowych i zębatych przednich umożliwia dziecku przyjęcie poprawnej postawy.
Ucząc dziecko przyjmowania takiej pozycji należy pamiętać, że:

  • zaczynamy od przyswojenia dziecku korekcji cząstkowych - lokalnych (ustawienie głowy, cofnięcie barków, zmniejszenie kifozy piersiowej, uwypuklenie klatki piersiowej), a następnie przez ich łączenie dążymy do osiągnięcia korekcji całościowej - globalnej,
  • naukę rozpoczynamy od pozycji odciążających kręgosłup od ucisku osiowego (leżenia, klęki podparte) i stopniowo przechodzimy do siadu i stania,
  • umożliwiamy początkowo kontrolę postawy przez przyleganie ciała do stałej płaszczyzny (podłoga ściana), następnie kontrolę wzrokową w lustrze, na koniec przy wykorzystaniu czucia głębokiego.
    Naukę przyjmowania pozycji skorygowanej uważamy za zakończoną, gdy dziecko na polecenie "stań poprawnie" , potrafi przyjąć, choćby na chwilę pozycję skorygowaną.

Wzmacnianie mięśni osłabionych.

Wzmacnianie mięśni osłabionych powinno odbywać się w pozycji skorygowanej, to znaczy w pozycji zbliżenia ich przyczepów. Ponadto należy przestrzegać następujących zasad:

, ale w szczególności prosty, a zwłaszcza jego część podpępkowa. Z tego względu przy wzmacnianiu mięśni brzucha jest preferowane sterowanie dołem (ruch nóg przy ustabilizowanym tułowiu). Przy doborze ćwiczeń wzmacniających mięśnie brzucha należy pamiętać o tzw. bezpiecznym kącie pracy. Jest to taki kąt uniesienia nóg, przy którym nie występuje lordoza lędźwiowa. Jeżeli w pozycji leżenia na plecach unosimy proste nogi, to początkowo bardzo mocno wygina się odcinek lędźwiowy. Wygięcie to na ogół zanika przy kącie między nogami a podłogą około 45 stopni. Aby nie pogłębiać lordozy lędźwiowej należy w tym ćwiczeniu unieść nogi powyżej kąta 45 stopni. Kąt 45 stopni jest przeciętną wartością bezpiecznego kąta pracy i należy go zawsze znajdować indywidualnie.

  • większość ćwiczeń wzmacniających mięśnie brzucha powoduje równoczesne wzmacnianie w pozycji zbliżenia przyczepów mięśni biodrowo-lędźwiowych i prostych uda. To szkodliwe dla pleców wklęsłych oddziaływanie należy kompensować większą ilością ćwiczeń rozciągających mięśnie bidrowo-lędźwiowe i proste uda.
  • w doborze ćwiczeń wzmacniających mięśnie pośladkowe i kluszowo-goleniowe trzeba uwzględnić fakt, że zakres wyprostu w stawie biodrowym nie przekracza kąta 10-15 stopni. Uniesienie nóg w leżeniu na brzuchu powyżej tego kąta powoduje przekroczenie zakresu wyprostu w stawie biodrowym i ruch odbywa się przez pogłębienie wygięcia lordotycznego odcinka lędźwiowego, co przy plecach wklęsłych będzie pogłębianiem wady. Dlatego wzmacniając mięśnie pośladkowe i kulszowo-goleniowe nie można przekraczać 10-15 stopni wyprostu w stawie biodrowym.

Utrwalenie nawyku postawy prawidłowej.

Zadanie to powinno się realizować nie tylko na lekcjach gimnastyki korekcyjnej, lecz również w domu i w szkole. Dziecku powinno się stale przypominać o konieczności korekcji postawy. Coraz dłuższe, kontrolowane przebywanie w postawie poprawnej, możliwe dzięki coraz silniejszym mięśniom postularnym, z czasem doprowadza do automatyzacji odruchu podstawy skorygowanej. Gdy dziecko zaabsorbowane czynnościami dnia codziennego, zabawą czy grą utrzymuje już nową, poprawną postawę, można uważać, że proces korekcji został zakończony.

 









Comments